Een korte geschiedenis van Katendrecht

Een totale metamorfose, maar met behoud van veel cultureel erfgoed

 Het ontstaan...

In 1199 kwam de naam Katendrecht, als polder, voor het eerst voor. En omstreeks 1323 was al sprake van een veer naar Rotterdam. De Heer van Putten bouwde een tolhuis bij het veer. Daarom heette het gehucht eerst Tolhuys en daarna pas Katendrecht.

Toen voor het eerst sprake was van het ambacht Katendrecht, was dat een bedijkt gebied ten westen van de Tolhuisstraat en omsloten door de Wolphaertsbocht en de Nieuwe Maas. Vele jaren later kwam daar een gebied ten oosten bij: de Hillepolder.
Na wat 'stuivertje' wisselen werden de gemeenten Charlois en Katendrecht in 1873 samengevoegd en in 1895 door Rotterdam geannexeerd.

Zo veranderde er door de jaren heen nog wel meer: niet alleen de naam, maar ook het uiterlijk, de zelfstandigheid en de populatie. Want, hoewel Katendrecht al meer dan 800 jaar bestaat en het oudste nog aanwezige object dateert uit het jaar 1887, laat een wandeling over de Kaap van nu vooral de transitie van een wijk zien. 

De grootste verandering ontstond door het graven van de Rijnhaven (1887-1895) en de Maashaven (1898-1905). Niet alleen moesten zo'n 700 boerderijen, woningen en buitenhuizen verdwijnen, maar daardoor ontstond een geïsoleerd schiereiland met het accent op scheepvaart en industrie. Logisch dat de populatie de bedrijvigheid volgde (inclusief Chinese zeelieden en middenstand), dat de komst van zeelieden het uitgaansleven bevorderde en dat het uitgaansleven tot excessen leidde. Naarmate de haven richting Noordzee trok, verdwenen de schepen, de bedrijven en de prostitutie en werd op Katendrecht het nieuwe wonen ontwikkeld.

Zo ontstaat in de 21ste eeuw een metamorfose. Menig nieuwe bewoner en ondernemer 'kan de Kaap aan' en in toenemende mate weten ook bezoekers het schiereiland (weer) te vinden. Die attractiviteit wordt niet alleen versterkt door de herontwikkeling van het Deliplein e.o. en de komst van het stoomschip Rotterdam, maar ook door de plaatsing van de Rijnhavenbrug zodat Katendrecht nu ook verbonden is met de Wilhelminapier (en dus met o.a. Hotel New York en diverse theaters).